De discussie over het H woord houdt Nederland al geruime tijd in zijn greep met als resultaat dat de woningmarkt helemaal op slot zit. De oplossingen die aangedragen worden door politiek, makelaars, banken en de DNB zijn allemaal variaties op het thema dat de consument zogenaamd tegen zichzelf beschermd moet worden zodat hij zich niet te diep in de schulden steekt.
Eerlijk gezegd begrijp ik al die aangedragen oplossingen niet en sowieso het zogenaamd onderliggende probleem niet goed. Natuurlijk is het zo dat een grote groep huizenkopers de afgelopen 10 jaar zich een hypotheek heeft aan laten smeren die in de categorie woekerpolis valt en dat dit op de korte termijn problemen oplevert voor degenen die nu besluiten hun huis te verkopen, al dan niet door omstandigheden gedwongen. Maar de lange termijn heeft uitgewezen dat de Nederlandse woningmarkt goed functioneert met zijn systeem van hypotheekaftrek.
Als ik morgen een auto koop met behulp van een lening dan weet ik dat die auto vanaf de eerste seconde dat ik mijn handtekening gezet heb onder het contract, hij minder waard is dan het bedrag waar ik hem voor gekocht heb. Hij zal nooit meer de waarde krijgen die ik er voor betaald heb, hoeveel tijd er ook overheen gaat. Hetzelfde geldt voor een boot, een plasma tv enzovoort. Toch kan ik vrij probleemloos een lening krijgen voor dit soort aankopen.
Bij de aankoop van een huis gaan de banken en de politiek opeens krampachtig doen terwijl de kans dat een woning op termijn in waarde gaat stijgen historisch gezien een gegeven is. Het zijn net aandelen, de markt fluctueert maar op de lange termijn treed er altijd weer herstel op. Nu rollen alle partijen over elkaar heen om er op te wijzen hoe groot de collectieve schuld is die woningbezitters hebben in Nederland.
Het vreemde is dat al deze zogenaamd noodzakelijke maatregelen die nu de revue passeren allemaal tot gevolg hebben dat ze leiden tot aantasting van de koopkracht van de individuele consument. Beperking van de hypotheekrenteaftrek, verhoging van het woningforfait, beperking van het maximale leenbedrag, vlaktaks of verplichte vervroegde aflossing. De DNB deed er vandaag nog een schepje bovenop door voor te stellen dat de starters nog maar 90% van het benodigde hypotheek bedrag mogen lenen zodat zij een onwaarschijnlijk hoog bedrag op tafel moeten leggen om de resterende 10% en de kostenkoper kosten te betalen. Zelfs bij de huidige prijzen voor woningen kan je voor dat geld een leuke middenklasse auto kopen. Waar je dan wel probleemloos een lening voor kunt krijgen!
Voor welke variant er ook gekozen gaat worden, het leidt er toe dat de woningbezitters steeds minder te besteden hebben waardoor het kunnen betalen van de maandelijkse hypotheek werkelijk onder druk komt te staan in combinatie met alle bezuinigingsmaatregelen die dit kabinet genomen heeft of aangekondigd. Dit zal er toe leiden dat de economie nog grotere klappen krijgt en uiteindelijk de woningmarkt nog meer op slot komt te zitten. Het probleem van de collectieve schuld verwordt zo tot het probleem van de individuele schuld.
Een verbod op bepaalde hypotheekconstructies zoals woekerpolissen en volledig aflossingsvrije hypotheken is uiteraard een goed idee voor nieuwe hypotheken. Maar als het uitgangspunt is dat de individuele hypotheekgever tegen zichzelf beschermd gaat worden door zijn maandelijkse lasten te verhogen dan schieten de beoogde maatregelen hun doel voorbij.