Jetta Klijnsma is in haar opdracht om iedere inwoner van Nederland weer aan het werk te helpen gestuit op een fenomeen dat mensen in de weg zou kunnen staan om aan een betaalde baan te geraken vanuit de bijstand. Het betreft het zogenaamde “Bijstandstourette”. Blijkbaar zijn er mensen in de bijstand die zo volks praten, onverstaanbaar zijn en zo veel vloeken in iedere zin die ze uitspreken, dat dit het verkrijgen van een baan in de weg staat.
Ik weet niet of het een officieel erkende medische aandoening is, het woord komt in ieder geval in aanmerking voor de verkiezing van het woord van 2014, maar Jetta weet wel hoe deze aandoening met succes onder controle gebracht zou kunnen worden. Automatisch als sanctie 3 maanden geen uitkering. Kleed jij je niet gepast genoeg bij een sollicitatie of weiger je een baan te accepteren in een andere stad, idem. Sowieso lijkt het de gepaste maatregel te zijn dat als je het zover hebt laten komen dat je in de bijstand belandt dat je de eerste maand geen uitkering krijgt.
Dit in het kort de uitgangspunten in haar nieuwe Bijstandswet. Er lijken haar een aantal zaken te ontgaan. Er is een crisis en er zijn niet zoveel banen op het moment, de banen die er zijn, zijn over het algemeen in het westen van het land te vinden in de steden of daar in de buurt. In bijna al die steden is er een jarenlange wachtlijst voor sociale huurwoningen, iets waar je op aangewezen bent als je vanuit de bijstand op zoek gaat naar een andere woning. Verhuizen kost geld, iets wat je niet of nauwelijks hebt als je in de bijstand zit, zeker als je net als welkomstbonus een maand geen inkomsten hebt gekregen omdat je het lef gehad hebt om in de bijstand te belanden. Een van de eerste dingen waar je in zal moeten snijden als jouw inkomsten sterk terugvallen is kleding kopen, het is niet voor niets dat er initiatieven zijn als dress for success. Je zult jouw sociale netwerk/vangnet van vrienden en familie achter moeten laten voor de zekerheid van een tijdelijk contract, geen uitzicht op een betaalbare woning maar wel het vooruitzicht je te vestigen in een gemeente waarvan je niet weet wat voor maatregelen die voor jou in petto heeft op het gebied van de werkverschaffing als je onverhoopt weer in de bijstand mocht belanden als het tijdelijk contract om wat voor reden dan ook niet verlengd zou worden. Waar je in de ene gemeente geholpen wordt om zo snel mogelijk een betaalde baan te vinden kan het heel goed zijn dat je in een andere gemeente jij je moet hijsen in zo’n fraai oranje pak om papiertjes te rapen omdat dit zo goed staat op jouw CV als blijk van opgedane werkervaring.
Uiteraard heeft een ieder de verplichting om zijn uiterste best te doen om zo snel mogelijk weer volwaardig deel te nemen aan de samenleving maar de bijstand is destijds ingesteld als laatste financiële vangnet. Je helpt en motiveert mensen echt niet door ze op nog grotere (financiële) achterstand te zetten. De gemeenten hebben al laten weten dat er volop handvatten zijn binnen de huidige bijstandswet om de onwillige te dwingen actief op zoek te gaan naar werk.
De voorgestelde maatregelen lijken niet zozeer bedoeld te zijn om mensen weer succesvol deel te laten nemen aan de samenleving als wel diep in te grijpen in de sociale levenssfeer. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?
Wellicht zou het beter zijn om incompetente beleidsmakers met asociale voorstellen een enkeltje te geven naar de voor hen speciaal ingestelde nieuwe bijstandswet en dan kijken of ze na een paar maanden bezwijken onder de financiële druk en symptomen van “Bijstandstourette”ontwikkelen.