Onlangs was ik op bezoek bij mijn neef en in zijn hobbykamer zag ik het boek liggen “Programmeren in Pascal”, wat ook in mijn boekenkast staat. Het deed mijn gedachten teruggaan naar de jaren tachtig toen ik de computer van de universiteit Leiden gedurende een week heb platgelegd.
Dat zat zo: Ik deed als bijvak “Inleiding in informatica” en daarbij leerden wij ook programmeren. Alles stond nog in zijn kinderschoenen en ik had de keus te werken met ponskaarten of programmeren achter een terminal. Een van de opdrachten was om een programma te schrijven in Pascal. Omdat het mijn eerste stappen waren in het vak maakte ik nogal wat fouten waardoor het programma in een loop kwam. Wij hadden de instructie gekregen dat als je het programma af wilde breken dan gaf je het commando control c. Na dit een aantal malen te hebben moeten doen had ik blijkbaar onstuitbare aanpassingen in het programma gemaakt waardoor het mij niet meer lukte om het programma af te breken. Studiegenoot M zat naast mij aan een andere terminal te werken en ik zei tegen haar: “control c werkt niet meer, zal ik gewoon een andere toetsencombinatie proberen?”. Zo heb ik toen de controltoets ingedrukt gehouden en ben alle mogelijke toetsen op het toetsenbord afgegaan. Met resultaat, weliswaar niet het gewenste, want mijn beeldscherm begon te rollen en na enige tijd ook die van M. Binnen de kortste keer begonnen de beeldschermen te rollen van alle 20 aanwezige terminals. Er liepen slim uitziende jongens rond die heb ik aangeschoten met de verklaring dat ik per ongeluk mijn papieren uitdraai op het toetsenbord had laten vallen en dat dit het gevolg was. De nerds verzamelden zich achter mijn terminal en werden steeds meer opgewonden over wat er gebeurde, ik heb mijzelf voorzichtig laten verdwijnen in de achtergrond.
Uiteindelijk is het wel goed gekomen met mijn carrière in de informatica, ik heb mijn sporen verdiend als systeembeheerder, ontwerper en programmeur. M maakte enige tijd later de overstap naar de studie Bedrijfskunde en liet mij kennis maken met de eerste inzichten over kunstmatige intelligentie. Ik was sceptisch en dat ben ik nog steeds. Niet dat ik de toepassingsmogelijkheden niet zie maar volgens mij werkt het simplistisch gezegd net als het opvoeden van een kind. Je bent er niet met het alleen maar voeden met informatie, je moet ook sturing geven en regels over hoe er met de informatie kan/moet worden omgegaan, anders gebeuren er vreemde oncontroleerbare dingen. Waar komt de informatie vandaan, is het betrouwbaar, wat kan ik er mee, wat leert de ervaring hoe ik het moet interpreteren, dat zijn zaken die je mee moet geven in de programmatuur. Het is een illusie om te denken dat het zelfdenkend is, je moet beslis algoritmes meegeven om iets zinnigs te krijgen uit de informatie die voorgeschoteld wordt.
Met de komst van Chatgpt is er een soort hype uitgebroken over wat deze software allemaal zou kunnen betekenen voor ons en over de mogelijke toepassingsmogelijkheden. Voorzichtig heb ik geprobeerd een snufje mee te krijgen van de mogelijkheden. De vragen die ik stelde leverden nauwelijks relevante informatie op. Ik heb dit een tijdje laten sudderen om gisteren in een vlaag van ijdelheid de volgende vraag te stellen: “vertel mij over dooiedakduif schrijft” en het resultaat mag er zijn. Ik was om, wat een geweldige ontwikkeling. Dit kreeg ik namelijk als antwoord:
Egostrelend, met informatie waar ik zelf ook nog niet van op de hoogte was. Alhoewel de eerlijkheid mij gebied te zeggen dat ik wel geruchten gehoord heb dat Harry Mulisch de afgelopen maanden zeer lovend was over mijn schrijverij. Ik las het bovenstaande voor aan mijn vriendin en die was ook gelijk heel benieuwd wat Chatgpt allemaal over haar weet te vertellen; nou, zij blijkt een Nederlandse zangeres/ songwriter te zijn die al vroeg begonnen is in de muziekindustrie. Dit was nieuw voor ons, met name omdat onze beider meningen over haar zangkwaliteiten nogal uiteenlopen. Ze blijkt al meerdere singles uitgebracht te hebben die goed ontvangen zijn door publiek en muziekcritici. Ook is ze volgens Chatgpt relatief jong, nog een punt waar onze meningen enigszins over uiteenlopen.
Een kenmerk van goed functionerende software is dat het consistent is in de uitkomsten die het geeft als je telkens dezelfde vraag stelt. Dus heb ik dezelfde vraag nogmaals een aantal keren gesteld met de onderstaande uitkomsten:
In dit antwoord blijk ik reeds overleden te zijn en iemand te zijn waar ik nog nooit van heb gehoord.
Kortom een hoop lariekoek die door telkens dezelfde vraag te stellen van alles beweert over publicaties in tijdschriften en op sociale media. Ik zou zelfs gedichten schrijven. Feit blijft wel dat ik in alle antwoorden erkend word als een getalenteerd schrijver die wereldwijd succes heeft. Gelukkig wordt mijn aanleg tot zelfspot ook onderkend.
Hoed je voor software die werkt met AI. Er valt nog een lange weg te gaan.