Naarmate ik ouder word dringt het besef meer en meer door dat veel niet is wat het op het eerste oog lijkt. Ik volg de krant, kijk naar actualiteiten programma’s, werp een aantal keer per dag een blik op teletekst en probeer op basis van de informatie die tot mij komt een beeld te vormen over de nieuwsfeiten die mij bereiken.
Veel nieuws is vluchtig en het gebeurt regelmatig dat als ik een item lees op teletekst deze een uur later een andere kop blijkt te hebben, vaak ook aan andere inhoud. Als buitenstaander is het lastig om te toetsen op welk moment de gepresenteerde informatie de werkelijk juiste informatie bevat. Meestal is het afwachten totdat de informatie rond een nieuwsfeit uitgekristalliseerd is en je meer hoort en leest over de achtergronden.
De volgorde waarin het nieuws de huiskamer binnenkomt, is meestal teletekst, internet, radio, televisie, krant, om dan uiteindelijk op een later moment uit te kristalliseren in een item of artikel in de krant of op televisie waarin het onderwerp uiteindelijk uitgediept wordt. Gedurende dat hele proces ben je voor de betrouwbaarheid van de nieuwsvoorziening afhankelijk van de integriteit, zorgvuldigheid en grondigheid van de verslaggever/journalist die het nieuws voor jou ontvouwt.
Gisteravond zag ik in de uitzending van Kassa het huis, hoofd en verhaal van een oud schoolgenoot. Ik heb twee jaar bij Gerhard in de klas gezeten op het VWO, maar onze eerste kennismaking gaat terug naar de tijd dat ik nog bij de d-tjes speelde bij sc Botlek. Ik ken hem dus al 40 jaar. Hij was tijdens en na mijn middelbare schooltijd een vriend van een vriend en in die hoedanigheid ben ik een keer bij hem thuis geweest. In het huis dat ik gisteren in de reportage zag op televisie.
Dit was de derde keer dat hij opdook. Eerder had ik een bijna pagina groot artikel over hem gelezen in de Volkskrant waarin zijn boek over het versneld aflossen van je hypotheek aan de orde kwam. Enkele weken later zag ik hem verschijnen in een reportage van Eenvandaag waar hij als politicoloog gepresenteerd werd met een visie op het versneld aflossen van hypotheken. En nu dus gisteravond. Waar hij verkondigde dat in zijn visie de hypotheekmarkt een zinkende Titanic is.
Ik heb Gerhard al in geen twintig jaar meer gesproken maar toen er in 2006 een reünie van onze oude school gehouden werd heeft hij een stukje over zijn wedervaardigheden sinds de middelbare school geschreven. Op dat moment had hij naast zijn huis in Rijsoord ook nog vakantiehuizen in Overijssel en het Oostduitse Sachsen.
Kijk dit is informatie die zijn boodschap toch in een ander daglicht zet. Tweede en dus ook derde huizen zijn niet hypothecair aftrekbaar van de belasting. Dat kan met de huidige economische ontwikkelingen als een heel grote strop om je nek hangen, zeker als je freelancer bent en het geheel gefinancierd hebt met een aflossingsvrije hypotheek. Waarschijnlijk komt deze informatie wel aan bod in zijn boek, wat ik niet gelezen heb, maar het ontbreken van deze achtergrond informatie zet het artikel in de krant en in de twee televisie reportages toch wel in een ander daglicht. Net als het feit dat hij bij Eenvandaag gepresenteerd werd als politicoloog.
Ik ken iemand die tijdens zijn militairendiensttijd opgeleid is tot brandweerman en een aantal jaren dit ook daadwerkelijk is geweest. Dat ligt echter al zo’n 30 jaar achter hem. Hij presenteert zich dus ook niet als Eric de brandweerman. Gerhard heeft politicologie en planologie gestudeerd maar is als zodanig nooit werkzaam geweest zover ik weet. Ongetwijfeld heeft de redactie van Eenvandaag er voor gekozen om hem als Politicoloog te presenteren om het onderwerp wat meer gewicht te geven, maar wordt er daardoor niet een beeld geschetst wat het onderwerp van de hypotheekaftrek toch enigszins uit zijn verband trekt?
Als historicus, jawel de opleiding gevolgd maar er nooit in werkzaam geweest, doet het toch twijfels oprijzen over wat wij wel en niet kunnen geloven over wat wij in historische teksten lezen en vanwaar uit wij trachten een correct beeld te creëren over het verleden.
Informatie die tot ons komt is vluchtig en vooral gecreëerd door mensen wier belangen, inzicht en de grondigheid van hun speurwerk in belangrijke mate de kwaliteit bepalen van de inhoud. Het lijkt er op dat onze informatievoorziening meer en meer een zinkende Titanic aan het worden is.