Ons land kent toenemende regelgeving en richtlijnen die de
burger op allerlei gebieden zekerheid en bescherming zouden moeten bieden. In
de praktijk blijken deze regels of hun doel voorbij te schieten of
schijnzekerheid te bieden. Producten blijken in de praktijk vaak niet de
kwaliteit te bieden ze zouden moeten bieden volgens de wettelijke regels. De
praktijk is dat als een product in opspraak raakt het bedrijfsleven of de
overheid reageert met het instellen van een keurmerk dat de consument zou
moeten garanderen dat het product wel aan de gestelde eisen voldoet. Dit is
reactief beleid dat er meestal toe leidt dat het product vooral duurder wordt
voor de consument. Hij krijgt een product dat nu wel aan alle gestelde eisen
voldoet maar tegen een hogere prijs.
In de dienstensector kennen wij het fenomeen ISO gecertificeerd.
In de praktijk betekent dit niets anders dan dat het hele bedrijfsproces in
kaart gebracht wordt en gedocumenteerd, zodat op het moment er iets fout gaat
men terug kan zoeken in het proces waarom het fout is gegaan. Uiteraard is het
goed om het hele bedrijfsproces goed in kaart te brengen en dit te gebruiken om
te kijken waar verbeteringen mogelijk zijn. ISO certificatie betekent niet
automatisch dat het bedrijf of de instelling een hogere kwaliteit aan diensten zal
leveren maar leidt er vooral toe, dat er hogere tarieven berekend worden
vanwege alle bureaucratische handelingen die verricht moeten worden om de
procesgang goed in kaart te brengen. Hetzelfde product tegen een hogere prijs.
Het omgaan met chemische en gevaarlijke stoffen is vooral
een expertisegebied waarbij men heel goed moet weten waar men mee bezig is. De brand
bij Chemie-Pack en de nasleep ervan laat heel duidelijk zien dat aan de kennis
en kwaliteit van de mensen die er verstand van zouden moeten hebben nogal wat
schort. Er ging van alles mis en terugkijkend valt het terug te voeren op een
patroon wat wij telkens weer zien. De coördinatie en aansturing van de
brandbestrijding was gebrekkig, er waren geen gevaarlijke stoffen vrijgekomen,
wat een dag later weer niet waar bleek te zijn.
Nog kwalijker is dat de toegesnelde brandweer uit de regio
onvoldoende kennis van zaken bleek te hebben voor een chemische brand. Een
dezer dagen zag ik de woordvoerder van de brandweervakbond voor de televisie zeggen
dat deze mensen hun uiterste best gedaan hadden maar dat ze eigenlijk alleen de
kennis hebben om een simpele autobrand of huisbrand te bestrijden. Als dit
werkelijk zo is en daar lijkt het wel op als je een chemische brand gaat
bestrijden met bluswater, dan kan ik dat niet rijmen met het gegeven dat de
Moerdijk een gebied is waar veel vrachtverkeer rondrijdt met gevaarlijke
stoffen als lading. Betekent dit, dat als er een ernstig ongeval plaats vindt
met een tankwagen, dat de bedrijfsbrandweer van een van de chemische bedrijven
uit moet rukken moet dit brandje te blussen omdat de reguliere brandweer
onvoldoende kennis heeft van ADR-gevarenklassen? Hoe doet men dit dan in de
rest van Nederland op plekken waar geen chemische fabrieken gevestigd zijn?
Bijna alle rampenoefeningen die zijn gehouden tonen aan dat
de samenwerking en de bestrijding bij een gesimuleerde ramp niet optimaal is. Ondertussen hebben veel brandweerlieden en politieagenten die bij de brand waren te kampen met gezondheidsklachten. Het grond- en oppervlaktewater blijken verontreinigd
door het gebruik van bluswater en het waterschap wil de kosten voor de
opruiming ervan mogelijk verhalen op de inwoners van het gebied omdat
Chemie-Pack onderverzekerd bleek te zijn en het uitgekeerde verzekeringsgeld dus
onvoldoende blijkt te zijn om de te maken kosten te dekken. Als het werkelijk
zover zou komen zou ik als inwoner van dat gebied op mijn beurt de toegesnelde
brandweerkorpsen aansprakelijk stellen wegens incompetent handelen. De
akkerbouwers en veeteelthouders in het gebied waar de, uiteindelijk wel toch
wel gevaarlijke stoffen, neergekomen zijn zullen ook hun omzetderving ergens
willen claimen.
Zo wordt het een kettingreactie van reactief handelen, wat er uiteindelijk toe leidt dat de consument of belastingbetaler een hogere prijs moet betalen. Dit alles omdat de huidige regelgeving een schijnzekerheid blijkt te bieden op het gebied van veiligheid. Halen wij weer een keurmerk uit de kast of gaan wij de kwaliteit die wij gewoon mogen verwachten, als norm hanteren?