Woordgebruik en internet

Drie maanden geleden ben ik begonnen met het schrijven van
stukjes, gewoon om te kijken of ik de lezer iets te bieden heb op dit gebied.
Gaandeweg een langzaam groeiend aantal lezers gekregen die zich uiteraard in
Nederland bevinden omdat dit de taal is waar ik in schrijf. In eerste instantie
vooral vrienden en kennissen maar naarmate deze site meer vindbaar werd op
internet, ook een enkele buitenstaander. Onlangs een verdwaalde Belg die
blijkbaar op zoek was naar hoe hij zijn vermogen veilig kon stellen, getuige
zijn zoekwoorden euro, crisis en vastgoed. Ik ben erg benieuwd of hij mijn
advies opgevolgd heeft om zijn vermogen veilig te stellen door zijn geld te
steken in Opels. Die voelde zich vast genomen door de strekking van mijn stukje
want die heb ik nooit meer teruggezien.

Naast deze Belg vond een enkeling vanuit het buitenland zijn
weg naar deze site als een plek waar hij of zij zijn spam kan deponeren in de
vorm van een commentaar op een van mijn stukjes. Een behoorlijk groeiend aantal
mag ik wel zeggen. Dus vindbaar ben ik zeker.

Afgelopen vrijdag schreef ik een stukje met de titel “Vertrouwen
en solidariteit” met het idee aan te geven dat welke ideologie,
levensovertuiging of marktmodel je ook aanhangt, het functioneren en overleven
ervan gebaseerd is en moet zijn, op deze twee grondwaarden. Ergens in de
geschiedenis ontdekte de mens dat een gevoel van solidariteit en
gemeenschapszin een groep sterker kon maken. Ons monetaire stelsel zou begonnen
zijn met het ruilen van schelpen vanuit de gedachte dat zij een bepaalde waarde
zouden kunnen vertegenwoordigen. De ontvanger van de schelp moest er vertrouwen
in hebben dat de schelp daadwerkelijk een ruilmiddel van waarde was. Beide
hebben sterk bijgedragen aan het vormen van onze moderne samenleving(en).

Heel opmerkelijk is dat ik na het schrijven van dit stukje
op dezelfde dag opeens bijna een verdubbeling kreeg van mijn aantal bezoekers en
wel vanuit allerlei delen van de wereld; de Filippijnen, Zuid Korea, Australië,
China, Oman, Frankrijk, Nieuw Zeeland, Groot Brittannië, Duitsland, Indonesië, Roemenie, Brazilië, Finland, de Verenigde Staten en Rusland. Ondanks dat ik onlangs op
ironische wijze mijn eigen vermeende scherpzinnigheid ten toon spreidde is het
niet erg aannemelijk dat de strekking van mijn stukje zo wereldschokkend en
inzichtscheppend was dat dit opeens de aandacht vanuit de hele wereld trekt.
Het was ook niet dat men alleen dit ene stukje las. Per bezoeker las men zo’n 8
columns.

Zouden deze bezoekers allemaal Nederlanders in den vreemde
zijn die massaal de behoefte voelden om te gaan zoeken op de steekwoorden
solidariteit en vertrouwen omdat ze dit zo missen in hun nieuwe thuisland? De
oorzaak moet denk ik gezocht worden in mijn gebruik van het woord “Communisme”.
Blijkbaar is dit woord, ruim 20 jaar na de val van de muur, nog steeds zo
beladen dat er overal alarmbellen op het internet afgaan als het woord ergens
opduikt en heb ik daarmee de aandacht getrokken van Big Brother. Als dat
werkelijk zo blijkt te zijn is dan is dat een tamelijk trieste constatering. Hopelijk
heb ik hiermee niet alle duiven in de wereld in een verdacht daglicht geplaatst,
zodat Big Brother nu opeens constateert dat er toch wel een groot aantal duiven
blijkt te zijn die op strategische plekken hun behoefte doen. Misschien wel in
een aanloop om de wereldorde omver te werpen.

Vertrouwen en solidariteit

Na de val van de muur in 1989 werd er geroepen dat dit
historische moment ook het ongelijk van het communistische model aantoonde.
Communisme en Kapitalisme zijn elkaars tegenpolen en nu 22 jaar later lijkt het
kapitalistische model te wankelen als wij alle beurs en mediaberichten volgen.

De Bankencrisis, de Schuldencrisis en Eurocrisis volgen
elkaar op. Dit keer treft het niet enkele landen zoals in 1989 maar hele
continenten. De denkfout die de critici in 1989 maakten is dat zij de invulling
van een ideologie en economisch model verwarden met hoe politici en machthebbers vorm
gegeven hadden aan deze ideologie. Communisme was verworden tot een synoniem
voor onderdrukking en dictatoriaal bewind wat al snel zijn weerslag had op de
uitwerking van de oorspronkelijke ideologie. De twee grote voorbeelden van landen
waar het Communisme ingang vond, de Sovjet Unie en China, hebben een
eeuwenlange traditie van autoritair bewind en de introductie van het Communisme
bracht daar geen verandering in.

Was het Communisme werkelijk failliet? Als wij kijken naar
de recente successen van China dan lijkt het tegendeel het geval. Ze lijkt er
beter voor te staan dan de grote voorbeelden van het Kapitalisme. De VS heeft
een staatsschuld van bijna 100% van het BNP en die van Japan bedraagt zelfs ruim
200%. De tijd heeft bewezen dat Communisme en Kapitalisme geen statische
modellen en ideologieën zijn. China heeft de laatste jaren de deuren voor zijn
markt meer en meer opengezet en een spectaculaire groei is het gevolg.

Binnen het Kapitalisme zijn groei en marktwerking het
adagium geworden en dat is lang goed gegaan maar het begrip groei is de
graadmeter geworden voor het succes. Zolang het vertrouwen in groei er is,
floreren de markten. De beurs met zijn steeds meer en meer verfijnde technieken
en producten is tot een windhandel verworden in het product “vertrouwen”. De
internet bubble, de Bankencrisis, de Schuldencrisis en de Eurocrisis zijn synoniemen
voor het gebrek en wegvallen van dit vertrouwen. Onze politici trekken alles
uit kast om dit vertrouwen weer te herstellen en ze lijken daarin maar niet te
kunnen slagen. Wat vooral bloot gelegd wordt is dat het gebrek aan solidariteit
een onderliggend probleem van het Kapitalisme lijkt te zijn. Hoge inkomens
versus lage inkomens, landen met schulden versus landen met wat minder schulden,
landen die wel hun gemaakte afspraken nakomen versus landen die dat niet doen
en landen die deals afsluiten waarbij ze de rekening willen leggen bij de
overige partners zoals Finland doet. Ook de overheid zelf toont zich naar haar
eigen bevolking meer en meer als een onbetrouwbare partner, waarbij het begrip
solidariteit ook steeds vaker een vies woord lijkt.

Kapitalisme heeft ons de afgelopen decennia veel welvaart
gebracht maar is het daarom een superieur economisch model en ideologie? Bij het Communisme was in ieder geval het uitgangspunt solidariteit. Net als bij intermenselijk
contact moet er sprake zijn van wederzijds vertrouwen en solidariteit. Zonder
deze twee elementen overleeft een ideologie, marktmodel en samenleving niet.