Als jonge dakduif speelde ik vroeger op het schoolplein landjepik, een grensverleggend spel. Met het uitkomen van het rapport van de commissie van Rijn vroeg ik mij af, wat is nu eigenlijk het verschil tussen grensverleggend en grensoverschrijdend? Bij beide ga je een grens over, je rekt hem op.
In mijn werkzame jaren zocht ik vooral werk dat het het vooruitzicht bood op iets dat een grensverleggende component had. Uitdagend, nieuwe terreinen betreden, mijn hersens laten kraken en nadenken over nieuwe mogelijkheden en afwegingen maken was erg verlokkend. Het is ook een argument dat je mensen hoort gebruiken bij het aanvaarden van een nieuwe positie, een nieuwe uitdaging aangaan. Zijn in deze situatie beide termen te gebruiken, grensverleggend en grensoverschrijdend? Ik denk van wel want zo komen ook innovaties tot stand, de huidige grens van techniek of gedrag verleggen om iets te bewerkstelligen.
Mij lijkt het dus op zich niet noodzakelijk dat er een negatieve connotatie verbonden hoeft te worden aan de woorden grensoverschrijdend of grensverleggend. Het probleem lijkt meer te zitten in de overwegingen achter het verleggen van de grens. Een ander land binnenvallen, iemand iets opdringen of belagen, vul het zelf maar in. Een grens overschrijden of verleggen doet een beroep op jouw moreel besef, gedrag en handelen, daar gaat het fout. Jouw ideeën, visie en lusten opleggen aan een ander is iets waar je heel zorgvuldig mee om moet gaan want jouw ideale wereld hoeft niet de ideale wereld voor een ander te zijn, zeker niet als je het een ander oplegt in plaats van voorlegt.
Het probleem zit in het gedrag dat ten toon gespreid wordt en de overwegingen die er aan vooraf gaan, niet zozeer in het idee van verleggen of overschrijden van grenzen.