De lachende derde.

De NMA heeft vandaag invallen laten doen bij drie grote Telecom-
aanbieders van Nederland vanwege vermeende prijsafspraken waar wij als
consument de dupe van zijn omdat ze de vrije marktwerking verstoren. Als gevolg daarvan hebben wij als consument meer betaald voor hun producten dan wij eigenlijk
hadden moeten.

De normale gang van zaken is, dat als het onderzoek
uitwijst dat er inderdaad verboden prijsafspraken gemaakt zijn, dat er boetes
opgelegd worden in de orde van grootte die vaak niet misselijk zijn. Deze
boetes moeten op een of andere manier bekostigd worden door deze bedrijven en
ongetwijfeld zullen ze de rekening hiervoor bij de consument leggen. Zo is het
in het verleden ook gegaan bij andere boetes die opgelegd zijn aan
netbeheerders en andere organisaties waarvan bewezen werd dat ze verboden
prijsafspraken gemaakt hadden.

Moet ik als consument dus blij zijn met dit soort onderzoeken? Ik weet het niet.                  Ik heb als klant dus in eerste instantie teveel betaald, omdat er een boete opgelegd wordt moet ik in de toekomst bijdragen aan deze kostenpost voor de betrokken bedrijven want anders gaan hun aandeelhouders koeren. De opbrengsten van de boetes vloeien naar de staat en die heeft nog nooit belastingen verlaagd omdat de staatskas onverwacht gespekt werd.

Het lijkt mij dat het de consument is die dan voor een tweede keer getroffen wordt in zijn portemonnee, terwijl de staat de lachende derde is. Beter lijkt het mij dat degenen die daadwerkelijk de prijsafspraken gemaakt hebben persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor de aangerichte schade, in plaats van het opleggen van boetes aan de betrokken bedrijven.
Daar gaat veel meer een preventieve werking vanuit om dit soort kartelafspraken
in de toekomst de kop in te drukken. Het geld dat zij moeten betalen zou dan
bijvoorbeeld bij een goed doel terecht moeten komen of wellicht verdeeld kunnen
worden over de pensioenfondsen in Nederland, zodat het geld indirect weer
terugvloeit naar de consument.

Hoofdelijk aansprakelijk

Een van de zaken die de discussie en het vinden van een
oplossing voor de Eurocrisis bemoeilijkt is het gegeven dat welke oplossing er
ook komt voor dit probleem, het gevoel blijft dat de veroorzakers zich niet aan
de gemaakte afspraken gehouden hebben en daar in een bepaald opzicht zelfs voor
beloond worden omdat anderen, die niet verantwoordelijk zijn voor het ontstaan
van dit probleem, op moeten draaien voor de kosten. In dit geval is dit gevoel
niet helemaal juist. Als men destijds goede afspraken gemaakt had bij het instellen
van de eurozone met goede sancties voor de overtreders van de regels dan waren
het nu niet de belastingbetalers in landen als Nederland die telkens weer
opnieuw geld op moeten hoesten in de pogingen om het ontstane probleem in te
dammen.

In 2001 hebben KPN, Vodafone en T-Mobile verboden
kartelafspraken gemaakt. Ze wisselden onderling informatie uit over de hoogte
van vergoedingen voor dealers die de telefoons verkopen. Als uitvloeisel van
deze overtreding moeten ze elk een boete betalen, opgelegd door de NMA. Deze boete gaan deze bedrijven ongetwijfeld weer verhalen bij hun consumenten door hogere tarieven
in rekening te brengen. Zo wordt de consument tweemaal genaaid. Eerst bij de
aankoop van de telefoon en nu nogmaals om de boete op te hoesten.

Zowel bij dit laatste als bij het eerste voorbeeld is het
duidelijk dat een systeem van boetes uitdelen of financiële wurgconstructies
opleggen niet een oplossing biedt waarbij de onschuldige consument of
belastingbetaler niet de dupe wordt. In mijn ogen is er maar een systeem van
corrigerend optreden tegen dit soort wanpraktijken dat daadwerkelijk iets
bewerkstelligd en dat is door de verantwoordelijke bestuurders persoonlijk en
hoofdelijk verantwoordelijk te stellen. Ook financieel. Niet het bedrijf of
land is verantwoordelijk voor het niet nakomen van gemaakte afspraken of wetten
maar de persoon die de zaak uit de hand heeft laten lopen of opdracht heeft
gegeven om bewust de regels te overtreden.

Mocht blijken dat deze oplossing op de lange termijn niet voldoende afschrikwekkend werkt en dus geen  soelaas biedt, dan is er altijd nog de Guillotine. De geschiedenis heeft laten  zien dat dit hulpmiddel een belangrijke rol gespeeld heeft om daadwerkelijk een
streep te zetten onder het Ancient Regime. De hoofdelijk aansprakelijkheid gaan wij dan ook echt letterlijk nemen.

Rechts Nederland zal toch ongetwijfeld warm lopen
voor deze oplossing. Ze zijn nu al bezig om overtreders reeds bij de eerste
overtreding aan de schandpaal te knopen en vervolgens elke kans te ontnemen om het leven te beteren in de toekomst. Nu in hun ogen gebleken is dat de zachte aanpak niet werkt voor de gewone wetsovertreder ligt het in de lijn om dit door te trekken naar de laag van bestuurders die niet malen om het nakomen van, in hun ogen, boterzachte afspraken.